Nowa Sól-powstanie miasta

Wprowadzeniem do historii miasta Nowej Soli jest przechowywany w nowosolskim muzeum plan miasta Neusalz autorstwa Juliusa Springera, datowany na lata 1743-1753, pokazujący zabudowę osady, która istniała w momencie nadania jej praw miejskich (1743) i projekt rozwoju przestrzennego miasta ( wytyczone nowe ulice i wydzielone przy nich działki budowlane). Na podstawie powyższego planu, XVIII –wiecznych rysunków widoków miasta autorstwa Friedricha Bernhardta Buttnera, nieustalonych autorów panoram Nowej Soli oraz zachowanych widoków XVIII-wiecznego osiedla gminy braci morawskich powstała w 2003 roku makieta tego najmłodszego w naszym regionie miasta. Na wystawie zasygnalizowano również historię wielkich zakładów przemysłowych, które niemal do ostatnich lat XX wieku określały charakter miejskiego organizmu jako znaczącego ośrodka przemysłowego. Przedstawiono historię najpierw manufaktury, a później fabryki nici „Gruschwitz Textilwerke A.G." (Fabryka Nici Odra, której makieta jest jednym z elementów wystawy) oraz nowosolskich hut i odlewni: „Paulinenhutte" (odlewnia, później Fabryka Kotłów Fakot, reprezentowana przez niewielką, zabytkową dioramę z widokiem zakładu i nowosolski piecyk-kozę) oraz „Eisenhutten und Emaillierwerk" (Dolnośląskie Zakłady Metalurgiczne Dozamet). W zbiorach muzealnych zachowało się wiele drobnych przedmiotów z szerokiego asortymentu produkcji tych zakładów, które zobaczyć można na ekspozycji. Obok przemysłu ważną gałęzią gospodarki miasta była stocznia i port rzeczny, dobrze udokumentowane materiałem ikonograficznym w postaci zachowanych archiwalnych fotografii, rysunków i widoków na kartkach pocztowych. Na ich podstawie powstała współczesna makieta portu i modele XVIII i XIX –wiecznego nowosolskiego taboru rzecznego – barek i parowców. Z przedwojennych zbiorów muzealnych pochodzi natomiast model protestanckiego. kościoła protestanckiego św. Trójcy ( obecnie p.w. św. Antoniego) i mechanizm zegara wieżowego z tegoż kościoła, który trafił przy unowocześnianiu zegara do muzeum. Materiał ikonograficzny w postaci zabytkowych grafik, rysunków, fotografii, kartek pocztowych ilustruje ważne dla miasta obiekty i rozwój przestrzenny miasta.